Camil van Hulse: Belgische laatromantiek uit de VS, een overzicht

[Philip van den Berg]

Een nog onbekende maar erg interessante organist, pianist en componist is Camil Van Hulse (Sint-Niklaas, België, 1897 - Tuscon, Arizona 1988). Hij krijgt les van z’n vader Gustaaf van Hulse (componist, organist van de dekanale locale Sint-Niklaas kerk en leerling van Edgar Tinel) en daarna van Edward Verheyden, Lodewijk Mortelmans, Frans en Constant Lenaert aan het conservatorium te Antwerpen en Arthur de Greef te Brussel. In 1919 volgt hij z’n vader op als organist in Sint-Niklaas. Na het afsluiten van z’n studie emigreert hij in 1923 om gezondheidsredenen naar Tuscon in Arizona, Verenigde Staten, waar hij het jaar daarna organist wordt van de All Saints Church en het Tuscon symfonieorkest opricht. Ook maakt hij furore als concertorganist en componeert hij een groot oeuvre (in totaal 130 werken), waarvan meerdere stukken voor orgel. Z’n stijl is laat romantisch vermengd met nieuwe invloeden zoals het expressionisme.

De getalenteerde jonge belgische organiste Laure Dermaut (ex-leerlinge van Ben van Oosten; master classes bij o.m. Daniel Roth en Michel Bouvard) zal morgen 24 maart om 20.00 in het kader van haar eindproject aan het Conservatorium van Gent in de Sint-Stefanuskerk aldaar een buitengewoon interessante concert verzorgen. In deze kerk staat een drieklaviers orgel van Cavaillé-Coll leerling Philippe Forrest met 35 registers. Onder de titel ’Een muzikale tocht doorheen het Waasland, met een uitstapje naar Amerika’ zal ze werken ten gehore brengen van Edgar Tinel (1854-1912), Gabriel Verschraegen (1919-1981) en Camil Van Hulse. Hierbij zal Femke Deroo een lezing houden over de levens van genoemde componisten. Tevens zal Laure Dermaut haar nieuwe cd presenteren met werken van bovenstaande toondichters, opgenomen op het Stalhuth/Jahnorgel in Dudelange, Luxemburg en uitgebracht in samenwerking met de locale orgelvereniging ‘De Principaal’. De cd bevat onder meer de zeer boeiende ‘Symphonia Elegiaca’ van Camil van Hulse, een stuk dat nog niet eerder integraal werd uitgebracht. Na afloop kan in het Augustijnenklooster, waar de kerk toe behoort, het (kloosterbier)glas worden geheven. Ook belangrijk voor ons hollanders: de toegang is gratis; de bijdrage voor het programmaboekje mag zelf worden bepaald.

Hierbij al vast een dubbele voorproef:
- Last Judgment (part 2 of Symphonia Elegiaca) - Camil van Hulse - http://www.youtube.com/watch?v=Ptx2jQDx_as
- Toccata h klein – Gabriël Verschragen - http://www.youtube.com/watch?v=sETOKnffiOI

Bronnen en verdere informatie
- http://nl.wikipedia.org/wiki/Camil_Van_Hulse (geschreven door Laure Dermaut)
- http://www.deprincipaal.be/De_Principaal/E...re_Dermaut.html
- http://www.animato.nu/cds/symphonia+elegiaca_78

[Philip van den Berg]

enige composities voor orgel solo vermeld ik hieronder. De data betreffen meestal het moment van publicatie. Het is niet uitgesloten dat sommige losse stukken ook in een verzamelbundel voorkomen.

Met opus nummer:

• Opus 39 - Toccata for grand organ (1946)
• Opus 52 - Festival Prelude on "Veni creator spiritus." For the organ. (1948)
• Opus 53 - Symphonia mystica (1953) - hier een opname van het Scherzo door Gabriel Dessauer
• Opus 56/1 - Ricercata quasi fantasia sopra B. A. C. H. (1949)
• Opus 58 - Fantasia contrappuntistica sopra "O filii et filiae." (1949)
• Opus 62 - Gaudeamus (Toccata-fantasy) (1953)
• Opus 65 - Jubilee Suite (1951)
• Opus 68 - Devotional Moments for Organ, Book 1 (1951)
• Opus 73 - Three Short Pieces for Organ (1951)
• Opus 76/2 - Papago Christmas
• Opus 78 - Meditations on well known hymn tunes for Organ (1953)
• Opus 80 nr. 1-7 - Seven Preludes on Advent Hymns (1952 of 1954) (O Lord, how shall I meet Thee, On Jordan's bank the Baptist's cry, The advent of our King, O come, Oh come, Emmanuel, Come, Thou precious Ransom, come, When sinners see their lost condition, Hail to the Lord's Anointed)
• Opus 80 nr. 8-14 - Seven Preludes on Christmas Hymns (1952) (Oh, rejoice, ye Christians, loudly, Hail the day so rich in cheer, Savior of the nations, come, All my heart this night rejoices, O Jesus Christ, Thy manger is, Christians, sing out with exultation, Christ the Lord to us is born)
• Opus 80 nr. 15-21 - Seven Preludes on Hymns for Lent (1954) (Upon the cross extended, Lord Jesus, Thou art going forth, O darkest woe, The death of Jesus Christ, our Lord, Glory be to Jesus, O dearest Jesus, what law hast thou broken, There is a fountain, filled with blood)
• Opus 80 nr. 22-28 - Seven preludes on hymns for Holy Week (1954) ('t Was on that dark, that doleful night; The seven words on the cross; Our blessed Savior seven times spoke; Lord Jesus, we give thanks to Thee; Behold the Savior of mankind; Jesus, I will ponder now; Throned upon the awe-full tree)
• Opus 80 nr. 29-35 - Seven preludes on hymns for general use (1961?) (Open now thy gates of beauty; God of mercy, God of Grace; O day of rest and gladness; Blessed are the sons of God; All ye who on this earth do dwell; It is not death to die; Praise God, from Whom all blessings flow)
• Opus 81 - Seven Preludes on Plainsong Hymns (1955 of 1952)
• Opus 82 - The church modes
• Opus 83 - Symphonia Elegiaca hier een opname van deel 2 'Last judgement' door Laure Dermaut
• Opus 85 - Ten Preludes on Hymn Tunes in Free Style for Organ
• Opus 86 - Eleven Improvisations for Organ (1957) (St. Catherine, St. Agnes, St. Bernard, Filius De, Sawley, Magdalena, Newington, Everton, Waring, St. John, St. Anne)
• Opus 92 - Devotional Moments for Organ, Book 2 (1954)
• Opus 99 - Devotional Moments for Organ, Book 3 (1956)
• Opus 102 - Organ and chimes : ten compositions (1954) hier een opname van 'Evening Song' door een onbekende organist
• Opus 103/2 - Christmas rhapsody
• Opus 103/3 - Solemn Prelude for a Festal Day (1962)
• Opus 105 - Sonata for Organ (1964)
• Opus 106 - Seven Preludes and Fugues (1961)
• Opus 107 - Biblical Sketches (1958)
• Opus 110 - Suite for Organ (1960)
• Opus 118 - Devotional Moments for Organ, Book 4
• Opus 124 - Soli Deo Gloria (10 Pieces for Organ)
• Opus 126 - Short Pieces on Gregorian Themes. For Organ (1963)
• Opus 127 - Organ Music for Church, 11 Pieces for Organ (1963)
• Opus 125/1 - Marche pontificale (1962)
• Opus 130 - Ten Pieces for Organ. For church use
• Opus 140 - Hommage à Breughel: Poème rhapsodique pour grand orgue.
• Opus 144 - Sinfonia da chiesa
• Opus 150 - Prélude et Fugue sur B.A.C.H.

Opusnummer onbekend of nog niet gevonden:

• Easter Morn. - Fantasy on Easter themes For organ and piano (1951)
• Three interludes on a plain chant for organ (1951)
• Four Short Pieces for Organ (Original Compositions for the Organ. New Series) (1957)
• Little cycle through the Christian Year for Hammond and Pipe Organs (1960)
• Three Chorale Preludes (1962)
• Suite For Easter - Four Pieces For Organ (1966)
• Epithalamium (Wedding Music) for Church Organ; on a chorale by Melchior Vulpius (1978)
• Bachianas Brasileiras no.5. van Heitor Villa-Lobos (1887-1959) - Aria Cantilena; arranged for organ solo by Camil van Hulse
• Cortege nuptial, for organ. With Hammond organ registration.
• Aria For Organ With Hammond And Pipe Organ Registration
• The Little Organ Book 30 Seven Easy Pieces For Hammond And Pipe Organs (verschillende componisten w.o. van Hulse)

[Philip van den Berg]

zojuist een aantal orgelcomposities toegevoegd en een paar opusnummers gevonden (blauw aangegeven)

[Philip van den Berg]

De vermoedelijke dispositie van het Reuter orgel dat de Sts. Peter & Paul church in Tuscon in 1949 naar de specificatie van Camil van Hulse liet bouwen. Deze geeft een indruk van het klankidioom dat van Hulse nastreefde. De gereserveerde stemmen zijn nooit geplaatst. Total waren 55 registers, 22 koppelingen/speelhulpen en 3600 pijpen voorzien. Het orgel is geplaatst door David McDowell en is op 29 juni 1949 in gebruik genomen.

Pedal Organ C-a'
Major Bass 16 ft¹
Gedeckt 16 ft (C-H; rest Rohr Flute 8 ft?)
Major Bass 8 ft¹
Trombone 16 ft (C-H, rest Trumpet 8 ft van I)
(hiernaast mogelijk meerdere transmissies)

I Choir Organ C-c''''
Melodia 8 ft
Quintadena 8 ft
Gemshorn 8 ft²
Unda Maris 8 ft
Gemshorn 4 ft²
Gemshorn 2 ft²
Clarinet 8 ft
(verschillende gereserveerde registers)

II Great Organ C-c''''
Open Diapason 8 ft
Rohr Flute 8 ft
Gamba 8 ft
Octave 4 ft
Twelfth 2 2/3 ft
Fifteenth 2 ft
Trumpet 8 ft
chimes (gereserveerd)

II/P Bombarde C-c''' (bespeelbaar vanaf Great en Pedal; geheel gereserveerd)
Trombone 16 ft
Trumpet 8 ft
Clarion 4 f
Plein Jeu
Cornet

III Swell Organ C-c'''
Geigen Diapason 8 ft³
Stopped Flute 8 ft⁴
Salicional 8 ft⁵
Voix Célèste 8 ft
Geigen Principal 4 ft⁶
Geigen Diapason 4 ft³
Stopped Flute 4 ft⁴
Salicional 4 ft⁵
Geigen Principal 2 ft⁶
Stopped Flute 2 ft⁴
Mixture III (2 ft - 1 3/5 ft - 1 1/3 ft)
Oboe 8 ft⁷
Oboe 4 ft⁷

Altar or Antiphonal organ C-c''''
dispositie onbekend
(bespeelbaar vanaf bestaande manualen en vanaf een eigen speeltafel; na gebouwd te zijn is het als separaat orgel geplaatst in een andere kerk ..)

^{1 2 3 4 5 6 7} = units

hieronder een krantenfoto van de ingebruikname op 29 juni 1949 met v.r.n.l. Camil van Hulse, orgelbouwer David McDowell en bisschop Green

Attached Image (Click thumbnail to expand)

[Philip van den Berg]

de Sts Peter & Paul's Church in Tucson, Arizona

Attached Image (Click thumbnail to expand)

[Philip van den Berg]

Voor wie 24 maart heeft gemist: op 31 juli zal Laure Dermaut in de San Salvatorkathedraal te Brugge o.m. "Het laatste oordeel/the Last Judgment", deel twee van de Symphonia Elegiaca van Camil van Hulse spelen. Voor details over het verdere programma en aanvang, zie de agenda.

[Philip van den Berg]

Vandaag nog een publicatie met orgelwerken aan de lijst toegevoegd (in groen): Opus 80 nr. 29-35 - Seven preludes on hymns for general use (1961?) (Open now thy gates of beauty; God of mercy, God of Grace; O day of rest and gladness; Blessed are the sons of God; All ye who on this earth do dwell; It is not death to die; Praise God, from Whom all blessings flow), alsmede een paar links naar opnames geplaatst.