Witte-orgel Rotterdam herplaatst in Asperen, na 35 jaar te zijn opgeslagen

In 1892 werd de fraaie door B. Hooykaas ontworpen Hervormde Noorderkerk in Rotterdam in gebruik genomen. Twee jaar later bouwde Johan Frederik Witte van de firma Bätz & Co. een tweeklaviers orgel voor deze kerk, in een monumentale kast vervaardigd door de Haagse gebroeders Van Malsen met houtsnijwerk van N.L.F. Kok. Na 80 jaar geklonken te hebben werd de kerk gesloten en het instrument opgeslagen bij de firma Verschueren in Heythuysen. Weer 35 jaar later krijgt dit orgel een nieuwe bestemming. In november zal het eveneens door Verschueren in de 15e eeuwse kruiskerk van de Hervormde Gemeente te Asperen worden geplaatst. Het vervangt een electronisch orgel dat achter een pijpenfront was geplaatst. De kosten van de restauratie zouden rond de 1 mln Euro bedragen.

De oorsponkelijke dispositie met de volgorde van de registers vanaf het front (I) resp. vanaf de achterwand van de kast (II) resp. van binnen naar buiten (P):

Hoofdwerk C-f''': Prestant vt, Violon 8 vt, Bourdon 16 vt, Roerfluit 8 vt, Octaaf 4 vt, Cornet III-V (af gis), Quintadeen 8 vt, Octaaf 2 vt, Mixtuur III-IV-V, Fagot 16 vt, Trompet 8 vt
Bovenwerk C-f''': Salicet 8 vt, Viola 8 vt, Salicet 4 vt, Holfluit 8 vt, Gemshoorn 8 vt, Fluit 4 vt, Woudfluit 2 vt, Dulciaan 8 vt
Pedaal C-d' : Prestant 16 vt, Subbas 16 vt, Octaaf 8 vt, Octaaf 4 vt, Bourdon 8 vt, Bazuin 16 vt, Trombone 8 vt

Tractuur: mechanische sleepladen
Koppelingen: P+I, I+II
Speelhulpen: Ventiel, 2x Tacet

Bronnen: www.ad.nl via Yahoo Group Organist email; orgeldatabase Piet Bron; Teus Den Toom, De orgelmakers Witte, Heereveen, 1997

Een foto van de Noorderkerk op www.engelfriet.net

EEN MILJOEN EURO?!?!?!

Dat is toch niet meer te betalen!

Mensen zijn niet wijs meer... weet je wel hoeveel uur je dan bezig kan zijn?

Voor dat geld kan je een veel groter nieuw orgel aanschaffen.

Zelfs als je voor 100.000 euro aan materiaal nodig hebt (totaal niet realistisch bij een dergelijk restauratie) dan kan je nog 15.000 uren à 60 euro verstoken voor dat het geld op is. (15.000 uur = 375 weken = 7,5 man jaar)

Er zijn mensen die aan dergelijk zaken flink verdienen, dat is wel duidelijk.

Ik vraag mij af voor hoeveel het Rijk bijspringt (wij met z'n allen als belastingbetaler dus.). Gezien de leeftijd van het instrument zal het wel de Monumentenstatus hebben en heeft RACM een dikke vinger in de pap omtrent hoe, wie en wat.

De restauratie en overplaatsing van het Witte-orgel door Verschueren (onder opus nummer 1092) nadert z'n voltooing. Vandaag kreeg ik het ingebruikname-programma toegestuurd:

10 februari 20.00 uur: ingebruikname voor gemeenteleden, vrijwilligers en genodigden
13 februari 14.00-16.00: orgelbespeling + orgelbezichtiging
13 februari 19.30 uur: koor- en samenzangavond + orgelbezichtiging
17 februari 20.00 uur: orgelconcert Aart Bergwerff & Marco den Toom
27 februari 20.00 uur: koorconcert

Voor details zie de site van de Hervormde Kerk in Asperen.

Op www.orgbase.nl las ik dat de frontpijpen waren omgesmolten, de Trompet 8 vt in 1986 in het nieuwe Verschueren-orgel van de Sint Bavokerk te Raamsdonk was beland en een deel van de Fagot 16 vt in 1996 eveneens door Verschueren op het pedaal van Kam-orgel uit 1863 het orgel in de Salvatorkerk te Bodegraven was hergebuikt.

Weet iemand of het pijpwerk van beide tongwerken weer is teruggeplaatst?

Heeft iemand al foto's van het orgel in Asperen kunnen achterhalen? Anton misschien?

Hierbij een foto van de situatie in Rotterdam, van J.A. van Es op www.orgbase.nl:

Die miljoen zit um vast in de jaarlijkse opslagkosten.
Reken even mee: 1.000.000 :35 = 28.571.42 : 12 = 2380.95 Euro per maand.

Daar huur je een matige villa voor maandelijks.
Resumerend: Verschueren restaureert het orgel voor nop

met deze calculatie voorzie ik dat er, naast orgelrestauratied en verfwerken, weldra een derde poot aan het van Duren imperium wordt toegevoegd: orgelopslag

De eerste foto's van het orgel in Asperen zijn inmiddels op Reliwiki te bewonderen, gemaakt door Michiel van 't Einde:

• het fraaie front waarbij de witte figuren opvallen / detoneren; door de weerspiegeling van de kroonluchter in de frontpijpen wordt het beeld iets vertekend; het orgel lijkt wat hoog geplaatst, maar dat kan door de hoek van de foto (dicht bij het orgel) komen; wanneer er een iets verder genomen foto ter beschikking komt kunnen we de verhoudingen beter beoordelen; hoewel de stijl van de kast niet aansluit bij de kerk, heeft Asperen er een indrukwekkend instrument bij
• de speeltafel met vernieuwde pedaalklaviatuur en enige delen (paneel + lijsten) boven de manualen
• de klaviatuur met de Bätz-Witte naambordje; het aantal registerknoppen boven het schot komt overeen met het aantal stemmen op de manualen; aan weerszijden tel ik er 14; naast de zeven pedaal stemmen, de twee koppels, het ventiel en twee keer de Tacet zijn er dus nog twee knoppen; wie weet waarvoor deze dienen?
• een detailopname van registerknoppen voor manuaal I en manuaal II

Meer info over kerk en orgel vind je op deze Reliwiki pagina.

Ja goed idee !
Het moet toch lukken om naast Verschueren een concurrerende huurprijs neer te leggen?
Net eronder....

Hierbij een foto van het front die iets verder is genomen (welwillend beschikbaar gesteld door Michiel van 't Einde; perspectief iets bewerkt).

Ik kan de keuze om de beeldenpartij wit te maken nu iets beter plaatsen: waren ze donker van zouden ze tegen het donkere plafond wegvallen.
De proporties van de kast passen redelijk, hoewel een meter of wat lager mijns inziens nog beter zou zijn geweest.

Attached Image (Click thumbnail to expand)

In het Reformatorisch Dagblad vinden we nog wat interessante informatie:

• de Trompet 8 vt is inderdaad nieuw gemaakt door Verschueren
• de restauratie lijkt 6 ton en dus geen 1 mln gekost te hebben
• Teus den Toom was bij dit project betrokken als lid van het bestuur van de in 2003 opgerichte Stichting Orgel Hervormde Kerk Asperen en als adviseurs
• volgens hem ".. gaat het hier om een bijzonder instrument. Het stamt uit het laatste decennium van Wittes orgelbouwperiode, toen deze een nieuwe klankweg insloeg. De klassieke klank van eerst combineerde hij nu met voorzieningen om ook romantische effecten te kunnen realiseren. En juist van die orgels zijn er nauwelijks bewaard gebleven."
• Den Toom heeft ook een boekje over het instrument geschreven: ”Het Witte-orgel in de Hervormde Kerk te Asperen”, te bestellen door € 7,50 over te maken op rekeningnummer 304049921 t.n.v. Stichting Orgel Hervormde Kerk te Asperen

Bron: Reformatorisch Dagblad 29 januari 2010 via email van Yahoo Group Kerkorgel